Athens 1896 Olympic Games

Ακολουθεί η παρουσίαση της συντήρησης δύο λευκωμάτων από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896, που ανήκουν στο Αρχείο της Οικογένειας  Λαμπάκη.

(Δανεισμένο απο τον σύνδεσμο: http://lampakisfamilyarchives.blogspot.gr/).

Η συντήρηση των φωτογραφικών λευκωμάτων του Ιωάννη Λαμπάκη από τους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896 (Μέρος 1ο)
Γράφει η Άντια Αδαμοπούλου, Συντηρήτρια Έργων Τέχνης & Φωτογραφιών
Η απόφαση του συλλέκτη ή του κατόχου ενός αρχείου να παραδώσει το υλικό του στα χέρια ενός συντηρητή έργων τέχνης δεν είναι πάντα αβίαστη. Την καθιστούν δύσκολη ο αποχωρισμός από το υλικό,συνήθως για ένα εύλογο χρονικό διάστημα από τη μια, αλλά και το κόστος των εργασιών από τη άλλη, ανάλογα με τις φθορές που πρέπει να αντιμετωπιστούν σε κάθε περίπτωση. Όμως  το Αρχείο της Οικογένειας Λαμπάκη (ΑΟΛ) εδώ και χρόνια επιδεικνύει το έμπρακτο ενδιαφέρον του για την κατάσταση διατήρησης της συλλογής του. Άλλωστε οι βασικοί στόχοι του είναιη ανάδειξη, η προβολή και η διάδοση του πνευματικού έργου των αδελφών Λαμπάκη(βλ. Αρχείο Οικογένειας Λαμπάκη)
Όπως έχει γίνει γνωστό από τους απογόνους της οικογένειας Λαμπάκη, οι τρεις αδελφοί – Γεώργιος ο βυζαντινολόγος, Ιωάννης ο φωτογράφος και μετέπειτα ιερέας και  Εμμανουήλ ο ζωγράφος -συνεργάστηκαν πολλές φορές στη ζωή τους, βοηθώντας ο ένας τον άλλο στο έργο του. Πιθανολογείται λοιπόν ότι αποτέλεσμα αυτής της συνεργασίας αποτελούν και τα παρακάτω φωτογραφικά λευκώματα:
1. Το κόκκινο λεύκωμα πριν τη συντήρηση
2. Το πράσινο λεύκωμα πριν τη συντήρηση
Πρόκειται για δύο σπάνια λευκώματα από τους πρώτους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, του1896.
Ο φωτογράφος Ιωάννης Δ. Λαμπάκης, σαφώςπρωτοπόρος για την εποχή του, αφού ουσιαστικά υπήρξε ο μόνος που αποτύπωσε τους αθλητές εν κινήσει και όχι σε στατικές πόζες, όπως έκαναν κατά κόρον οι συνάδελφοί του. Θα πρέπει να τονιστεί ότι πρόκειται για μεγάλο τεχνολογικό επίτευγμα, εφόσον κάτι τέτοιο ήταν πρακτικά πολύ δύσκολο, εάν αναλογιστούμε τον εξοπλισμό που είχαν στη διάθεσή τους οι φωτογράφοι την εποχή εκείνη,δηλαδή. μεγάλες, δύσχρηστες μηχανές, γυάλινα,εύθραυστα αρνητικά, πολύπλοκες διαδικασίες εμφάνισης. Επίσης ο Λαμπάκης φωτογράφησε και τις παράλληλες κοινωνικές εκδηλώσεις των Αγώνων – το γεύμα προς τιμή των ολυμπιονικών στην Κηφισιά, την εκδρομή στο Δαφνί, τον έλληνα μαραθωνοδρόμο Σπύρο Λούη μέσα σε στούντιο μπροστά από ζωγραφισμένο φόντο, κ.ά.
Τα δύο αυτά «δίδυμα» θα λέγαμε λευκώματα- το κόκκινο και το πράσινο-δυστυχώς υπέστησαν τις καταστροφικές συνέπειες μιας πλημμύρας.  Το αξιοσημείωτο είναι πως οι επιπτώσεις ήταν διαφορετικές στο κάθε ένα από αυτά, διαγράφοντας μια διαφορετική πορεία συντήρησης.
3.Πλάγια όψη, πριν τη συντήρηση του πράσινου λευκώματος
4.Το πράσινο λεύκωμα ανοιχτό, πριν τη συντήρηση
5.Πλάγια όψη του κόκκινου λευκώματος πριν τη συντήρηση
6.Το κόκκινο λεύκωμα ανοιχτό πριν τη συντήρηση

Όπως μπορεί να διακρίνει κανείς στις  παραπάνω φωτογραφίες προ συντήρησης, το κόκκινο λεύκωμα είναι αυτό που έχει επηρεαστεί σε μεγαλύτερο βαθμό, τόσο όσον αφορά στη βιβλιοδεσία του, όσο και στις ίδιες τις φωτογραφίες.

Η υγρασία, η σκόνη, η κακή ποιότητα του χαρτιού και της κόλλας που είχε χρησιμοποιηθεί για την επικόλληση των φωτογραφιών αποτελούν και τους βασικότερους παράγοντες που τα οδήγησαν σε αυτή την κατάσταση. Τώρα γιατί τέτοια διαφοροποίηση ανάμεσα στα δύο; Γνωρίζουμε ότι την περίοδο που πλημμύρισε το Αρχείο,το 1984 περίπου, τα συγκεκριμένα λευκώματα βρίσκονταν μέσα σε μια χαρτονένια κούτα,ακουμπισμένη στο πάτωμα. Οπότε το πιθανότερο είναι ότι το κόκκινο ήταν τοποθετημένο στον πάτο της κούτας και ήρθε σε επαφή με τη στάθμη του νερού,ενώ το πράσινο μάλλον όχι.
Μερικές από τις φθορές του πράσινου λευκώματος:
7.Λεπτομέρεια των φθορών του πράσινου λευκώματος. Διακρίνονται οι αποκολλήσεις και ο κυματισμός των φύλλων, τα σχισίματα και η οξείδωση του χαρτιού
8.Στάδιο της συντήρησης του πράσινου λευκώματος με πλάγιο φωτισμό. Διακρίνεται ο έντονος κυματισμός των φύλλων
Ιδού και κάποιες φθορές από  το κόκκινο λεύκωμα:
9.Το οπισθόφυλλο του κόκκινου λευκώματος πριν τη συντήρηση
10.Πλάγια όψη του σώματος του κόκκινου λευκώματος πριν τη συντήρηση
Στο πρώτο μέρος, είδαμε μερικές από τις ζημιές που είχαν προκληθεί στα δύο αυτά σπάνια λευκώματα του Ιωάννη Λαμπάκη από τους πρώτους Σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Αθήνα, το 1896.
Στο δεύτερο μέρος, θα παρουσιαστεί η διαδικασία συντήρησηςκαι στην ουσία την προσπάθεια ναξαναγεννηθούν αυτά τα σπάνια λευκώματα,που αποτελούν σημαντικό μέρος της Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας.
Περισσότερα στοιχεία για την ιστορία των λευκωμάτων καθώς και για τη σημαντική δουλειά του Ιωάννη Δ. Λαμπάκη,   μπορείτε να δείτε τη σχετική ανάρτηση με τίτλοΠρώτοι Ολυμπιακοί Αγώνες, Αθήνα 1896καθώς και στην επίσημη ιστοσελίδα του ΑΟΛ
Συνεχίζεται…
Η συντήρηση των φωτογραφικών λευκωμάτων του Ιωάννη Λαμπάκη από τους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896 (Μέρος 2ο)
Γράφει η Άντια Αδαμοπούλου, Συντηρήτρια Έργων Τέχνης & Φωτογραφιών*
Λόγω της σχετικά καλύτερης κατάστασης του πράσινου λευκώματος και των φωτογραφιών που περιέχει, υπήρξε αυτό που κατά καιρούς χρησιμοποιήθηκε περισσότερο,με αποτέλεσμα να διαλυθεί η βιβλιοδεσία του  σε τεύχη. Παρόλο τον κυματισμό των σελίδων εσωτερικά, που φαίνεται και στις παραπάνω φωτογραφίες, το εξώφυλλό του ήταν σε  καλλίτερη κατάσταση. Συνυπολογίζοντας μερικούς ακόμα παράγοντες, αποφασίστηκε από κοινού με τον ιδιοκτήτη να προχωρήσει η συντήρηση του λευκώματος, που μεταξύ άλλων περιέλαβε το ίσιωμα των σελίδων, που έγινε μια προς μία και στη συνέχεια την  επαναβιβλιοδεσία του:
.11.Το σώμα του πράσινου λευκώματος αποκαταστημένο
12.Το πράσινο λεύκωμα μετά την συντήρηση

Στο σημείο αυτό υπήρξε καταλυτική η συνεισφορά της γνωστής βιβλιοδέτριας Φρόσως Γαννιάρη, η οποία και επανένταξε το σώμα του λευκώματος στο πρωτότυπο εξώφυλλό του.

Να πως φαίνεται το λεύκωμα  μετά την συντήρηση:

13.Το πράσινο λεύκωμα μετά τη συντήρηση
14.Η πίσω όψη του πράσινου εξωφύλλου μετά τη συντήρηση
15.Το εσωτερικό του πράσινου λευκώματος μετά τη συντήρηση

Το κοινό σημείο και για τα δύο είναι ότιπριν τη συντήρηση  η θέασή τους ήταν επίφοβη, διότι οι σελίδες σχίζονταν πολύ εύκολα. Λόγω της μεγαλύτερης πρόσληψης υγρασίας, οι φωτογραφίες του κόκκινου λευκώματος έχουν ξεθωριάσει πολύ περισσότερο. Η ανάγκη απομάκρυνσης των φωτογραφιών από το όξινο περιβάλλον τους ήταν επιτακτική, κι έτσι προχωρήσαμε στην η αποκόλλησή τους:

16.Κατά τη διαδικασία αποκόλλησης μιας φωτογραφίας από το κόκκινο λεύκωμα
17.Οι σελίδες του κόκκινου λευκώματος μετά την αποκόλληση των φωτογραφιών

Οι φωτογραφίες συντηρήθηκαν μία προς μία και στο τέλος τοποθετήθηκαν σε διαφανείς πολυεστερικές θήκες. Η λύση του κουτιού τύπου κλασέρ, προτιμήθηκε διότι συνέβαλε στη διατήρηση της αρχικής ενότητας του λευκώματος.

18.Στάδιο συμπλήρωσης των απωλειών
19.Η φωτογραφία του Σπύρου Λούη μετά την αποκατάσταση
20.Οι φωτογραφίες από το κόκκινο λεύκωμα μετά τη συντήρηση φυλάχθηκαν μέσα σε υλικά αρχειακών προδιαγραφών

Αξίζει να αναφερθεί ότι κατά τη διάρκεια της συντήρησης έγιναν άρτια ψηφιακά αντίγραφα, ώστε να μην χρειάζεται να καταπονείται επιπλέον το πρωτότυπο υλικό.

Η πρόταση για τον τρόπο διαφύλαξης του υλικού από εδώ και στο εξής , καθώς και όλη η μελέτη για την συντήρηση των δύο λευκωμάτων του Ιωάννη Λαμπάκη, παρουσιάστηκε τον Αύγουστο του 2012 στην Αυστραλία και τον Φεβρουάριο του 2013 θα παρουσιαστεί στην Νέα Ζηλανδία, σε αντίστοιχα συνέδρια συντήρησης χαρτιού και φωτογραφίας.

Άντια Αδαμοπούλου,

Συντηρήτρια Έργων Τέχνης & Φωτογραφιών

Facebook: adia adamopoulou/Greece

LinkedIn: Adia Adamopoulou/Greece.
adamop.adia@gmail.com
…και το πράσινο λεύκωμα μετά τη συντήρηση:
album_1896
Advertisements

One thought on “Athens 1896 Olympic Games

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s